Yazımızda RAM (Bellek) hataları ve çözümleri ile ilgili adımları anlatıp; karşılaştığımız hataların nedenleri ile ilgili de bilgi vermeye çalışacağız.
İlk etapta bilgisayarımıza takmış olduğumuz bellek (RAM) tipinin doğru olduğundan emin olmalıyız. Aynı zamanda donanımın üretici firmasının web sitesinden parça numarasını girerek (RAM) modülün kontrolünü de yapabilirsiniz.
Genelde bellek üreticileri (web siteleri), bellekler ile ilgili bilgi veren, bellek konfigüratörü denilen bilgi kaynağına sahiptir; olur da bu kaynağa ulaşamazsanız, belleğin bayisini arayarak anakart kullanım kılavuzu hakkında genel bilgi alabilirsiniz.
Her zaman, bir donanımı takarken tam olarak yerleştirildiğinden emin olmalısınız. Genelde taktığımız modüllerin karşılığı olan soketlere (eşit kapasitede olduğundan dolayı) modülü yerleştirirken tam olarak karşılıklarına dikkat etmeliyiz.
Bazı bilgisayarlarda en yüksek kapasitede olan modülü en düşük numaralı girişe takmamız gerebiliyor; bazı bilgisayarlarda ise tüm yuvalar dolu olması gerekirken, kimilerinde ise sadece tek girişin dolu olması da yetebiliyor. Bu durumlar, özel konfigürasyon örnekleri olarak da gösterilebilir. Eğer marka bir bilgisayar kullanıyorsanız veya anarkart markasını biliyorsanız, bu durumla ilgili distribitör, yani bayinizi arayarak detaylı teknik destek hizmeti de alabilirsiniz.
RAM’i (modülü), belirtilen alana takalım ve tam olarak yuvasına oturduğundan emin olarak, üzerine bastıralım. Modülü (RAM’i) takarken, tam oturduğunu anlayacağımız bir ‘klik’ sesi gelecektir. Modülün (RAM’in) tam olarak takılı olduğunu anlamanın bir diğer yolu da, diğer modüle baktığımızda aynı yükseklikte olduğunu gördüğümüzde artık tam olarak yuvasına oturduğumuzdan emin olabiliriz.
RAM’lerde menşeili hatanın yuvadan mı yoksa RAM’den mi olduğunu anlayabilmek için, RAM’lerin yerlerini değiştirip deneme yapabiliriz. Bu sayede sorun RAM’de mi yoksa yuvada mı olduğunu tespit edip, çözüme ulaşmış olacağız.
Aynı zamanda modül (RAM) yuvalarının ve RAM’lerin (bellek modüllerin) temiz olduğundan emin olmalıyız. Vakumlu temizleyiciler ya da basınçlı hava ile modülleri ve yuvalarını temizleyebiliriz. Fakat bu aşamada, lehim veya modülün temas ettiği kısımda bulunan iletkenlere zarar vermemek için dikkat etmeliyiz.
Bilgisayardaki anakart ve belleklerin kapasitesini artırmak için BIOS’u da güncelleyebiliriz. Genelde bilgisayar ve anakart üreticeleri, kendi web sitelerinde güncel BIOS sürümlerini de yayınlamaktadır.
Aşağıda belirttiğimiz işlemler ile, bilgisayarınızın belleğinde ne tür hatalar olduğu hakkında fikir sahibi olabilirsiniz.
Eğer Bilgisayar Açılırken ‘bip’ Sesi Duyuyorsanız:
Bilgisayar, ilk açılış aşamasında donanımları denetler ve ardından kaydeder. Bu işlemi adımlarını, bilgisayar her açıldığında takip eder. Bilgisayar, bu işlem adımlarını tamamlayamazsa, donanımları tanımadığından dolayı genelde ‘bip’ sesi şeklinde bir ikazda bulunacaktır. Bu durumda BIOS’un güncel olduğundan emin olup ve donanımın (RAM) tam olarak takıldığından emin olmalıyız.
Bilgisayar açılıyor; yalnız takmış olduğumuz RAM’in kapasitesini tam olarak görmüyorsa:
Bilgisayarlar, biraz önce de bahsetetmiş olduğumuz gibi ilk açılışta donanımları kontrol eder ve aynı zaman da bir görevi de, takılı olan belleğin sayılmasıdır. BIOS ayarlarına girerek, sistemdeki sayma işlemi sırasında ne kadar bellek okunduğunu da görebiliriz. Bu sorun genellikle hatalı bellek seçtiğimizden dolayı karşımıza çıkmaktadır. Bu nedenle bellek alırken, bilgisayarla uyumuna dikkat etmeliyiz. Bu uyumlulukla ilgili, anakartı temin ettiğimiz firmadan ya da bilgisayarın teknik servisinden bilgi alabiliriz. Sistem, tek tabanlı (single-bank) ise, tek tabanlı; çift tabanlı ise çift tabanlı (dual-bank) bellek kullanmalıyız. Aksi takdirde, örneğin, taktığımız bellek 1024MB iken 512MB’ını okuyacaktır.
Bilgisayar açılıyor, fakat görüntü gelmiyor ise:
Siyah ekranla karşılaşmamızın sebebi genelde, yukarıda da belirttiğimiz üzere, ya aygıtın tam olarak takılmış olmamasıdır ya da bilgisayarımıza uyumlu olmayan bir aygıt takmış olmamızdır.
Hataya neden paritesiz bir bellek sisteme taktıysanız veya sadece EDO belleği destekleyen bir sisteme SDRAM bellek modülü taktıysanız, açılış ekranı belirttiğimiz üzere Siyah olacaktır.
Bilgisayarda karşımıza çıkan bellek hataları:
Bellek uyumsuzluğu ile ilgili hata: Bu hata ile karşılaşmamız durumunda, çözüme ulaşabilmek için bilgisayarımızın BIOS ekranına girerek, ayarlar bölümünden, karşımıza çıkan talimatları izleyip, doğru değerleri girmemiz durumunda, eksik olan bellek artık tam anlamıyla kullanılmaya başlayacaktır. 1024/512 durumu ile ilgili, yazımızın üst kısmında belirttik; taktığımız RAM’ın tam değeri görünmemesi durumunda, bazı bilgisayarlarda bu şekilde manuel olarak değer girilerek onaylanması gerekmektedir.
Bilgisayarda karşımıza çıkan adresleme ya da bellek hataları gibi durumlarda ise:
Örneklediğimiz bu durumlar ile karşılaşmanız durumunda bilgisayarımızın belleğinde bir sorun olduğunu anlayabiliriz:
- Memory parity interrupt at xxxxx – xxxxx‘de bellek paritesi hatası
- Memory address error at xxxxx – xxxxx‘de bellek adresleme hatası
- Memory failure at xxxxx, read xxxxx, expecting xxxxx – xxxxx‘de bellek arızası,
- xxxxx’de okuma, xxxxx’de bekleme hatası
- Memory verification error at xxxxx – xxxxx‘de bellek doğrulama/onaylama hatası
Bilgisayarımızı açılırken, bahsettiğimiz gibi, yaptığı testlerde belleğe bir bilgi yazar, fakat yazdığı bilgi okuduğunda eşleşmezse, durumla ilgili bir hata raporu bildirecektir.
Bu hatalar genellikle bellek modülü ile ilgili hatalar olup, bazen de arızalı anakarttan veya yeni ve eski bellekler arasındaki uyumsuzluktan da meydana gelebilmektedir. Sorunun yeni bellekten mi yoksa eski bellekten mi olup olmadığını anlamak için, yeni belleği çıkarıp deneyin; sorun tekrarlamazsa yeni bellekten kaynaklı olduğu için aldığınız bayinin servisi ile iletişime geçebilirsiniz.
Bilgisayarda, Bellekten Kaynaklanan Sorun veya Hatalar:
Bellekten (RAM) kaynaklanan hatalarda sık sık çökme sorunu ile karşılaşabiliriz Bu tür sorunların kaynağını bulmak oldukça zor olmakla birlikte, bilgisayarımızın aşırı ısınma ya da arızalı güç güç kaynağı, elektro statik deşarj durumlarından da kaynaklanma ihtimali bulunmaktadır. Bilgisayar sık sık hata verir, çökme sorunu sık yaşanır ya da aniden kapanıp yeniden açılır. Bu soruna neden olan hataların birçok sebebi olduğundan dolayı, bu tür sorunların sebebinin tespit edilmesi oldukça zordur. Olası sebepler: ESD (Elektro-Statik Deşarj), aşırı ısınma, aşınma ya da arızalı güç kaynağıdır.
Registry Hataları:
Windows, Registry (Kayıt Defteri)’nin büyük bir kısmını RAM‘e yazmaktadır. Arızalı bellekler, registry hatalarına sebep olabilir.
Windows bir registry hatası verir ve sizi, bilgisayarı yeniden başlatmaya yönlendirir. Hata yeniden çıkarsa, belleği aldığımız bayiye ulaşarak, değiştirip değiştiremeyeceğimiz hakkında bilgi almalıyız.
Genel koruma hataları, sayfa hataları veya anormal hatalar gibi durumlar:
Genel olarak bilenen sebebi yazılımlardır. Örneğin bir uygulama, kapandıktan sonra belleği kullanmaya devam edebilir ya da başka bir program tarafından kullanılan bellek adresini meşgul edebilir. Bu durumda bilgisayarı yeniden başlatmamız sorunu büyük ihtimal çözecektir. Yeni bellek taktığınızda, bilgisayar aniden genel koruma hatası, anormal hatalar ya da sayfa hataları vermeye başlarsa, taktığımız yeni belleği çıkarıp, tekrar bir hata verip vermediğini kontrol ederek, bellete sorun olup olmadığını anlamamız mümkün olacaktır.
